
مقدمه
اگر هنگام عبور از یک سربالایی طولانی متوجه شدید که آمپر آب کامیون بهسرعت بالا میرود یا فن موتور بهصورت مداوم کار میکند، احتمالاً سیستم خنککننده موتور دیگر قادر به دفع حرارت تولیدشده نیست. این اتفاق یکی از رایجترین مشکلات در کامیونهای دیزلی، بهویژه خودروهایی است که بار سنگین حمل میکنند یا ساعات طولانی در مسیرهای کوهستانی فعالیت دارند.
بسیاری از رانندگان تصور میکنند داغ شدن موتور در سربالایی یک اتفاق طبیعی است؛ در حالی که براساس دستورالعملهای فنی شرکت MAN و سازندگان سیستمهای خنککننده مانند MAHLE و Behr، یک موتور سالم باید حتی تحت بار زیاد نیز بتواند دمای کاری استاندارد خود را حفظ کند. اگر دمای موتور از محدوده مجاز فراتر برود، احتمال آسیب به قطعات مهمی مانند واشر سرسیلندر، سرسیلندر، پیستون، سوپاپها، توربوشارژر و یاتاقانها افزایش پیدا میکند.
علت داغ شدن موتور همیشه به کمبود آب رادیاتور محدود نمیشود. خرابی واترپمپ، عملکرد نادرست ترموستات، گرفتگی رادیاتور، خرابی فن یا ویسکوز فن، وجود هوا در مدار خنککننده، ایراد در سیستم سوخترسانی، استفاده از روغن موتور نامناسب و حتی انتخاب اشتباه دنده توسط راننده، همگی میتوانند باعث افزایش دمای موتور شوند.
در این مقاله، با تکیه بر اصول مهندسی موتورهای دیزلی و مستندات فنی معتبر، بررسی میکنیم که چرا موتور کامیون در سربالایی داغ میکند، چگونه علت اصلی را تشخیص دهیم و برای جلوگیری از خرابیهای پرهزینه چه اقداماتی باید انجام دهیم.
مهمترین علت داغ شدن موتور کامیون در سربالایی، افزایش بار موتور و ناتوانی سیستم خنککننده در دفع حرارت تولیدشده است. کمبود مایع خنککننده، خرابی واترپمپ، ترموستات، رادیاتور، فن، ویسکوز فن، اضافهبار، انتخاب دنده نامناسب و ایراد در سیستم سوخترسانی از مهمترین دلایل بالا رفتن آمپر آب و افزایش دمای موتورهای دیزلی محسوب میشوند.
داغ شدن موتور در سربالایی یعنی چه؟
موتورهای دیزلی هنگام تولید توان، مقدار بسیار زیادی انرژی حرارتی ایجاد میکنند. تنها بخشی از این انرژی به حرکت کامیون تبدیل میشود و بخش قابل توجهی باید توسط سیستم خنککننده از موتور خارج شود. اگر سرعت دفع حرارت از میزان تولید آن کمتر باشد، دمای موتور بهتدریج افزایش یافته و آمپر آب از محدوده استاندارد خارج میشود.
در اغلب موتورهای دیزلی MAN، دمای طبیعی عملکرد بین ۸۵ تا ۹۵ درجه سانتیگراد است. ممکن است هنگام حمل بار سنگین یا حرکت در مسیرهای کوهستانی، دما برای مدت کوتاهی افزایش یابد؛ اما اگر آمپر آب بهطور مداوم بالا بماند یا به محدوده هشدار برسد، نشانه وجود یک ایراد در سیستم خنککننده یا موتور است و نباید نادیده گرفته شود.
ادامه رانندگی با موتور داغ میتواند باعث کاهش کیفیت روانکاری روغن موتور، افزایش اصطکاک قطعات، تغییر شکل سرسیلندر، آسیب به واشر سرسیلندر و در نهایت تعمیرات پرهزینه شود.
چرا موتورهای دیزلی در سربالایی بیشتر تحت فشار قرار میگیرند؟
حرکت در مسیرهای سربالایی یکی از سختترین شرایط کاری برای هر موتور دیزلی است. در این وضعیت، موتور باید توان و گشتاور بیشتری تولید کند تا بتواند وزن کامیون و بار را در برابر نیروی جاذبه حرکت دهد. افزایش توان خروجی، بهطور مستقیم با افزایش تولید حرارت همراه است و به همین دلیل سیستم خنککننده تحت فشار بیشتری قرار میگیرد.
افزایش بار موتور
در مسیرهای شیبدار، موتور برای حفظ سرعت باید گشتاور بیشتری تولید کند. این موضوع باعث افزایش فشار روی پیستونها، میللنگ، یاتاقانها و سایر قطعات متحرک میشود. هرچه بار کامیون بیشتر باشد، میزان حرارت تولیدی نیز افزایش خواهد یافت.
افزایش دمای احتراق
برای تولید توان بیشتر، ECU یا پمپ انژکتور سوخت بیشتری را به محفظه احتراق ارسال میکند. افزایش مقدار سوخت، دمای احتراق را بالا برده و حرارت بیشتری به بلوک موتور، سرسیلندر و سیستم خنککننده منتقل میشود.
افزایش مصرف سوخت
در سربالایی، موتور مدت بیشتری تحت بار کامل کار میکند و مصرف سوخت افزایش مییابد. اگر انژکتورها تنظیم نباشند یا کیفیت احتراق کاهش پیدا کند، بخشی از انرژی بهجای تبدیل شدن به توان مفید، به حرارت اضافی تبدیل خواهد شد.
افزایش تولید حرارت
علاوه بر محفظه احتراق، قطعاتی مانند توربوشارژر، منیفولد دود، سوپاپهای دود و سیستم اگزوز نیز در این شرایط دمای بسیار بالاتری را تجربه میکنند. به همین دلیل، کوچکترین ضعف در عملکرد رادیاتور، واترپمپ یا فن میتواند باعث بالا رفتن سریع دمای موتور شود.
جدول خلاصه دلایل داغ شدن موتور کامیون در سربالایی
| علت | علائم رایج | روش بررسی | راهکار |
|---|---|---|---|
| کمبود مایع خنککننده | بالا رفتن آمپر آب، کاهش سطح آب | بررسی مخزن انبساط و نشتیها | رفع نشتی و استفاده از ضدیخ استاندارد |
| خرابی واترپمپ | افزایش دما هنگام بار سنگین | بررسی گردش آب و صدای پمپ | تعویض واترپمپ |
| خرابی ترموستات | گرم شدن سریع موتور | تست باز و بسته شدن ترموستات | تعویض ترموستات |
| گرفتگی رادیاتور | کاهش راندمان خنککاری | بررسی اختلاف دمای ورودی و خروجی | شستوشو یا تعویض رادیاتور |
| کثیفی پرههای رادیاتور | داغ شدن در سربالایی و ترافیک | بازدید ظاهری پرهها | تمیزکاری با هوای فشرده |
| خرابی فن یا ویسکوز فن | عملکرد ضعیف خنککاری | بررسی عملکرد فن در دمای بالا | تعمیر یا تعویض مجموعه فن |
مهمترین دلایل داغ کردن موتور در سربالایی
۱. کمبود مایع خنککننده
کمبود مایع خنککننده یکی از رایجترین دلایل افزایش دمای موتورهای دیزلی است. کاهش سطح مایع باعث میشود انتقال حرارت از بلوک موتور به رادیاتور بهدرستی انجام نشود و دمای موتور بهخصوص در سربالایی افزایش پیدا کند.
علائم
- بالا رفتن آمپر آب
- کاهش سطح مایع در مخزن انبساط
- روشن شدن چراغ هشدار دمای موتور
- مشاهده نشتی در شیلنگها یا رادیاتور
روش تست
در زمان سرد بودن موتور، سطح مایع خنککننده را بررسی کنید. همچنین تمام شیلنگها، بستها، واترپمپ، رادیاتور و مخزن انبساط از نظر نشتی کنترل شوند.
راهکار تعمیر
ابتدا محل نشتی شناسایی و برطرف شود، سپس سیستم با مایع خنککننده استاندارد و مطابق توصیه سازنده پر شده و هواگیری انجام گیرد.
۲. خرابی واترپمپ
واترپمپ وظیفه گردش مداوم مایع خنککننده در موتور را برعهده دارد. در صورت خرابی پروانه، بلبرینگ یا آببندی واترپمپ، گردش مایع کاهش یافته و حرارت بهدرستی از موتور دفع نمیشود.
علائم
- افزایش دمای موتور در سربالایی
- صدای غیرعادی از واترپمپ
- نشتی از محل واترپمپ
- کاهش راندمان سیستم خنککننده
روش تست
گردش مایع خنککننده، وضعیت تسمه محرک و وجود هرگونه نشتی یا لقی در محور واترپمپ باید بررسی شود.
راهکار تعمیر
در صورت مشاهده هرگونه خرابی، تعویض کامل واترپمپ با قطعه اصلی بهترین راهکار است.
۳. خرابی ترموستات
ترموستات جریان مایع خنککننده را بین موتور و رادیاتور کنترل میکند. اگر در حالت بسته گیر کند، مایع به رادیاتور نمیرسد و دمای موتور بهسرعت افزایش مییابد.
علائم
- بالا رفتن سریع آمپر آب
- گرم ماندن شیلنگ بالایی رادیاتور و سرد بودن شیلنگ پایینی
- افزایش دما در مدت کوتاه
روش تست
ترموستات باید از موتور خارج شده و در آب گرم از نظر دمای باز شدن بررسی شود.
راهکار تعمیر
ترموستات معیوب قابل تعمیر نیست و باید با نمونه استاندارد جایگزین شود.
۴. گرفتگی رادیاتور
رسوبات داخلی، زنگزدگی یا استفاده از آب نامناسب باعث کاهش ظرفیت انتقال حرارت رادیاتور میشود. در این شرایط، رادیاتور نمیتواند گرمای موتور را بهطور مؤثر دفع کند.
علائم
- افزایش دما در شیبهای طولانی
- اختلاف زیاد دمای قسمتهای مختلف رادیاتور
- کاهش راندمان خنککاری
روش تست
اندازهگیری اختلاف دمای ورودی و خروجی رادیاتور و بررسی جریان مایع خنککننده از روشهای استاندارد تشخیص گرفتگی است.
راهکار تعمیر
شستوشوی تخصصی رادیاتور یا تعویض آن در صورت گرفتگی شدید توصیه میشود.

۵. کثیفی پرههای رادیاتور
گردوغبار، گل، حشرات و آلودگیهای جادهای بهمرور زمان بین پرههای رادیاتور تجمع پیدا میکنند و مانع عبور جریان هوا میشوند. این موضوع در تابستان یا هنگام حمل بار سنگین، تأثیر قابلتوجهی بر افزایش دمای موتور دارد.
علائم
- بالا رفتن آمپر آب در هوای گرم
- عملکرد مداوم فن
- کاهش راندمان خنککنندگی
راهکار تعمیر
پرههای رادیاتور باید با فشار هوای مناسب یا شستوشوی اصولی تمیز شوند تا جریان هوا به حالت طبیعی بازگردد.
۶. خرابی فن موتور یا ویسکوز فن
فن موتور وظیفه عبور دادن حجم زیادی از هوا از میان رادیاتور را برعهده دارد. در بسیاری از کامیونهای MAN، عملکرد فن توسط ویسکوز فن کنترل میشود. اگر این مجموعه بهدرستی عمل نکند، ظرفیت خنککاری رادیاتور بهشدت کاهش مییابد و موتور در سربالایی یا ترافیک داغ میکند.
علائم
- افزایش دمای موتور هنگام حرکت با سرعت پایین
- عملکرد نامناسب فن در دمای بالا
- صدای غیرعادی یا هرزگردی ویسکوز فن
روش تست
عملکرد فن باید در دمای کاری موتور بررسی شود. در صورت عدم درگیری مناسب ویسکوز، خنککاری به میزان قابلتوجهی کاهش پیدا میکند.
راهکار تعمیر
در صورت خرابی ویسکوز فن یا مجموعه فن، تعویض قطعات با نمونه اصلی و استاندارد توصیه میشود.
نکته مهم: در بسیاری از موارد، داغ شدن موتور نتیجه همزمان چند ایراد کوچک است؛ برای مثال، کثیفی پرههای رادیاتور همراه با کاهش راندمان واترپمپ یا ضعیف شدن ویسکوز فن میتواند باعث افزایش دمای موتور در سربالایی شود. به همین دلیل، عیبیابی باید بهصورت مرحلهای و کامل انجام شود.
۷. وجود هوا داخل سیستم خنککننده
پس از تعویض مایع خنککننده، تعمیر رادیاتور یا باز کردن شیلنگها، در صورت هواگیری نامناسب، حبابهای هوا داخل مدار باقی میمانند. وجود هوا مانع گردش یکنواخت مایع خنککننده شده و نقاطی از موتور بهصورت موضعی بیش از حد گرم میشوند.
علائم
- نوسان آمپر آب
- کاهش راندمان بخاری
- صدای حباب داخل مدار
- افزایش دما در سربالایی
روش تست
بازرسی سیستم از نظر وجود هوا، بررسی مخزن انبساط و انجام هواگیری طبق دستورالعمل سازنده.راهکار تعمیر
هواگیری کامل سیستم خنککننده و اطمینان از عملکرد صحیح مخزن انبساط و شیرهای هواگیری.۸. خرابی درب رادیاتور
درب رادیاتور تنها یک درپوش ساده نیست؛ بلکه فشار مشخصی را داخل سیستم حفظ میکند. کاهش فشار باعث پایین آمدن نقطه جوش مایع خنککننده شده و احتمال جوش آوردن موتور را افزایش میدهد.
علائم
- سرریز شدن مایع خنککننده
- کاهش مداوم آب رادیاتور
- افزایش دمای موتور در بار سنگین
روش تست
اندازهگیری فشار عملکرد درب رادیاتور با دستگاه تست فشار.راهکار تعمیر
تعویض درب رادیاتور با نمونه استاندارد مطابق مشخصات کارخانه.۹. ضعیف شدن پمپ آب
در برخی موارد، واترپمپ ظاهراً سالم است اما به علت فرسودگی پروانه یا خوردگی داخلی، حجم کافی از مایع خنککننده را به گردش درنمیآورد.
علائم
- افزایش تدریجی دمای موتور
- کاهش گردش مایع
- افت راندمان سیستم خنککننده
راهکار تعمیر
تعویض مجموعه پمپ آب در صورت کاهش راندمان.۱۰. خرابی سنسور دمای آب
اگر سنسور دمای آب اطلاعات اشتباه به ECU یا صفحه آمپر ارسال کند، ممکن است فن دیرتر فعال شود یا راننده از افزایش واقعی دمای موتور مطلع نشود.
علائم
- نمایش نادرست آمپر آب
- روشن شدن دیرهنگام فن
- ثبت خطا در ECU
روش تست
مقایسه مقدار نمایش دادهشده توسط دستگاه عیبیاب با دمای واقعی موتور.راهکار تعمیر
تعویض سنسور معیوب و پاک کردن خطاهای ECU.۱۱. سوختن واشر سرسیلندر
یکی از خطرناکترین دلایل داغ شدن موتور، آسیب دیدن واشر سرسیلندر است. در این حالت، گازهای احتراق وارد مدار خنککننده شده یا مایع خنککننده وارد سیلندرها میشود.
علائم
- کاهش مداوم مایع خنککننده
- وجود حباب در مخزن انبساط
- دود سفید از اگزوز
- مخلوط شدن آب و روغن
- افزایش سریع دمای موتور
روش تست
تست فشار سیستم، تست نشتی سیلندر و آزمایش وجود گازهای احتراق در مایع خنککننده.راهکار تعمیر
باز کردن سرسیلندر، بررسی تابیدگی و تعویض واشر سرسیلندر طبق دستورالعمل تعمیراتی.۱۲. گرفتگی مسیرهای آب داخل بلوک موتور
استفاده از آب معمولی یا سرویس نامنظم باعث تشکیل رسوبات در کانالهای خنککننده بلوک سیلندر میشود و انتقال حرارت را کاهش میدهد.
علائم
- داغ شدن تدریجی موتور
- اختلاف دمای نقاط مختلف موتور
- کاهش راندمان خنککاری
راهکار تعمیر
شستوشوی تخصصی مدار خنککننده با محلولهای استاندارد و استفاده از مایع خنککننده مناسب.۱۳. تنظیم نبودن انژکتورها
پاشش نامناسب سوخت باعث احتراق ناقص یا افزایش بیش از حد دمای احتراق میشود که در نهایت دمای موتور را افزایش میدهد.
علائم
- دود سیاه
- کاهش توان
- افزایش مصرف سوخت
- بالا رفتن دمای موتور
راهکار تعمیر
تست و کالیبره کردن انژکتورها با تجهیزات تخصصی.۱۴. اشکال در سیستم سوخترسانی
کاهش فشار سوخت، گرفتگی فیلترها یا عملکرد نامناسب پمپ سوخت میتواند باعث احتراق غیراستاندارد و افزایش حرارت موتور شود.
علائم
- افت قدرت
- ریپ زدن موتور
- افزایش مصرف سوخت
- داغ شدن موتور تحت بار
راهکار تعمیر
بررسی فشار سوخت، تعویض فیلترها و تست عملکرد پمپ.۱۵. استفاده از روغن موتور نامناسب
روغن موتور علاوه بر روانکاری، بخشی از حرارت موتور را نیز جذب میکند. استفاده از روغن با گرانروی نامناسب یا روغن فرسوده باعث افزایش اصطکاک و بالا رفتن دمای موتور میشود.
علائم
- افزایش دمای روغن
- کاهش فشار روغن
- صدای بیشتر موتور
راهکار تعمیر
استفاده از روغن موتور دارای استاندارد و گرید توصیهشده توسط سازنده.۱۶. اضافهبار کامیون
حمل بار بیش از ظرفیت مجاز، فشار زیادی به موتور و سیستم خنککننده وارد میکند و یکی از دلایل رایج داغ شدن موتور در مسیرهای کوهستانی است.
علائم
- افت قدرت
- افزایش مصرف سوخت
- بالا رفتن آمپر آب در شیب
راهکار تعمیر
رعایت ظرفیت مجاز بار و توزیع صحیح وزن.۱۷. انتخاب اشتباه دنده توسط راننده
حرکت با دنده سنگین در دور پایین یا استفاده از دنده نامناسب در شیب باعث افزایش فشار حرارتی موتور میشود.
علائم
- افت دور موتور
- افزایش مصرف سوخت
- افزایش سریع دمای موتور
راهکار تعمیر
انتخاب دنده مناسب و حفظ دور موتور در محدوده توصیهشده توسط سازنده.جدول علائم، علت و روش تعمیر
علائم مشاهدهشده علت احتمالی روش تعمیر کاهش سطح مایع خنککننده نشتی یا خرابی واشر سرسیلندر رفع نشتی یا تعمیر موتور داغ شدن فقط در سربالایی واترپمپ، ویسکوز فن یا اضافهبار بررسی و تعویض قطعات معیوب داغ شدن در ترافیک خرابی فن یا کثیفی رادیاتور سرویس فن و تمیزکاری رادیاتور افزایش سریع آمپر آب خرابی ترموستات تعویض ترموستات نوسان آمپر آب وجود هوا یا خرابی سنسور هواگیری و تست سنسور دود سفید از اگزوز سوختن واشر سرسیلندر تعمیر اساسی موتور دود سیاه و مصرف سوخت بالا ایراد انژکتورها تست و تنظیم سیستم سوخترسانی کاهش فشار روغن همراه با داغ شدن روغن نامناسب یا فرسوده تعویض روغن و فیلتر مقایسه علل رایج و علل کماحتمال داغ شدن موتور
علل رایج علل کماحتمال اما مهم کمبود مایع خنککننده گرفتگی کانالهای آب بلوک موتور خرابی واترپمپ خرابی سنسور دمای آب خرابی ترموستات ایراد نرمافزاری ECU گرفتگی یا کثیفی رادیاتور خرابی داخلی بلوک سیلندر خرابی فن یا ویسکوز فن خرابی مبدل حرارتی روغن اضافهبار یا انتخاب دنده نامناسب ترکخوردگی سرسیلندر نکات مهم برای جلوگیری از داغ شدن موتور
نکته ۱: هرگز برای پر کردن سیستم خنککننده از آب معمولی بهصورت دائمی استفاده نکنید؛ استفاده از مایع خنککننده استاندارد از ایجاد رسوب، خوردگی و کاهش راندمان انتقال حرارت جلوگیری میکند.
نکته ۲: بالا رفتن آمپر آب تنها یک نشانه است، نه علت اصلی. قبل از تعویض هر قطعه، سیستم خنککننده باید بهصورت کامل و مرحلهبهمرحله عیبیابی شود.
نکته ۳: اگر موتور فقط در سربالایی داغ میکند، احتمال خرابی واترپمپ، ویسکوز فن، گرفتگی رادیاتور یا اضافهبار بیشتر از سایر موارد است.
نکته ۴: ادامه رانندگی با موتور داغ میتواند در مدت کوتاهی منجر به سوختن واشر سرسیلندر، تاب برداشتن سرسیلندر و افزایش چشمگیر هزینه تعمیرات شود.
نکته ۵: استفاده از قطعات اصلی و سرویس دورهای منظم سیستم خنککننده، مؤثرترین راهکار برای جلوگیری از افزایش دمای موتور در کامیونهای MAN و سایر ماشینهای سنگین است.
چگونه علت اصلی داغ شدن موتور را مرحلهبهمرحله عیبیابی کنیم؟
قبل از تعویض هر قطعه، بهتر است سیستم خنککننده بهترتیب زیر بررسی شود:
- بررسی سطح مایع خنککننده و وجود هرگونه نشتی
- کنترل سلامت شیلنگها و بستها
- بررسی عملکرد واترپمپ
- تست ترموستات
- بازدید رادیاتور از نظر گرفتگی داخلی و خارجی
- بررسی عملکرد فن و ویسکوز فن
- هواگیری کامل سیستم خنککننده
- تست سنسور دمای آب با دستگاه دیاگ
- بررسی عملکرد سیستم سوخترسانی و انژکتورها
- انجام تست واشر سرسیلندر در صورت ادامه افزایش دما
اگر موتور در سربالایی داغ کرد چه کارهایی انجام دهیم؟
در صورت افزایش غیرعادی آمپر آب:
- سرعت خودرو را کاهش دهید.
- دنده مناسب و دور موتور استاندارد را حفظ کنید.
- در صورت امکان بخاری کابین را روشن کنید تا بخشی از حرارت موتور دفع شود.
- در اولین محل امن توقف کنید.
- موتور را بلافاصله خاموش نکنید؛ چند دقیقه در دور آرام کار کند.
- پس از خنک شدن کامل موتور، سطح مایع خنککننده را بررسی کنید.
چه کارهایی نباید انجام دهیم؟
- باز کردن درب رادیاتور هنگام داغ بودن موتور
- ریختن آب سرد روی موتور یا رادیاتور داغ
- ادامه رانندگی با آمپر آب در محدوده قرمز
- استفاده از آب معمولی بهجای مایع خنککننده استاندارد
- نادیده گرفتن هشدارهای دمای موتور
آیا ادامه رانندگی خطرناک است؟
بله. ادامه رانندگی با موتور داغ میتواند باعث کاهش خاصیت روانکاری روغن، افزایش اصطکاک قطعات، آسیب به پیستونها، سوپاپها، توربوشارژر و در نهایت خرابی کامل موتور شود. در صورت ورود آمپر آب به محدوده هشدار، خودرو باید در اولین محل ایمن متوقف و علت افزایش دما بررسی شود.
آیا داغ شدن موتور باعث خرابی سرسیلندر و واشر سرسیلندر میشود؟
در صورت تداوم افزایش دما، احتمال تاب برداشتن سرسیلندر، سوختن واشر سرسیلندر و ایجاد نشتی بین محفظه احتراق و سیستم خنککننده بسیار زیاد است. این خرابیها معمولاً از پرهزینهترین تعمیرات موتورهای دیزلی محسوب میشوند و پیشگیری از آنها اهمیت زیادی دارد.
راهکارهای جلوگیری از داغ شدن موتور در سربالایی
- سرویس دورهای سیستم خنککننده
- استفاده از ضدیخ و مایع خنککننده استاندارد
- تمیز نگه داشتن رادیاتور
- تعویض بهموقع ترموستات و واترپمپ در صورت خرابی
- بررسی عملکرد فن و ویسکوز فن
- استفاده از روغن موتور استاندارد
- رعایت ظرفیت مجاز بار
- انتخاب دنده مناسب در مسیرهای شیبدار
جمعبندی
داغ شدن موتور کامیون در سربالایی معمولاً نتیجه ضعف در عملکرد سیستم خنککننده یا افزایش بیش از حد بار موتور است. با سرویس منظم، استفاده از قطعات اصلی، مایع خنککننده استاندارد و عیبیابی اصولی میتوان از بسیاری از خرابیهای پرهزینه جلوگیری کرد. در صورت مشاهده افزایش مداوم آمپر آب، بهتر است خودرو هرچه سریعتر توسط تعمیرکار متخصص بررسی شود.